Mehmet Şirin Demir

21. Yüzyılın Bilimsel ve Entelektüel Gündemi: İslami Bir Perspektif

Tarih: 21.09.2018 17:26

Zaman ötesi (meta-temporal) ve mekan ötesi (meta-spatial) üst-anlatılarla (meta-narrative) örgülenmemiş bir dünya telakkisi, kurgusu ve bakış açısı olmaksızın yapılabilecek her türden tahlil ya da değerlendirmenin ontolojik parçalanmışlık ve epistemik kriz ve çözülmelerle karakterize edilen 19. 20. ve 21. yüzyıllardaki jeopolitik, jeostratejik, jeokronolojik ve jeokonjonktürel alanda meydana gelen gelişmelere geniş spektrumlu bir projeksiyonda bulunabilme imkanı görünmemektedir.

Oldukça trajik birtakım yanılsama ve düş kırıklıklarıyla sonuçlanan 350 yıllık modernite geleneğinin doğurduğu ve beşeriyeti çeşitli varoluşsal kriz ve risklerle yüz yüze getirici ve sarsıcı bir takım felaketsel kayıpların iyice gün yüzüne çıktığı, geniş kitlelerin iinsani felaketlerin doruk noktasında gezindikleri bir dönemde ‘tağutu’ şahsında simgeselleştiren Batı insanının (dünyanın belli başlı yerlerinde şimdilik varoluşsal tehdit oluşturmayabilecek- kötülüğü irtikap etmeyebilecek- ufak tefek istisnalar hariç tutulmak üzere) yer küresi üzerinde hala şeytansı bir egemenlik kurmaya çalışıyor olmasına karşın ünlü varoluşçu filozof Martin Heidegger'in Varlık ve Zaman adlı eserinde de dışavurumda bulunduğu üzere ‘beşeriyeti ancak bir tanrının kurtarabileceği’ yönünde bütün dünyada- özellikle İslam dünyasında- kayda değer bilimsel ve entelektüel platformlarda giderek artan bir bilinç ve iradenin yanı sıra transandantal (aşkın) bir ontolojiyi öncelemek konusunda yavaş yavaş kendini hissettiren bir arayış ve eğilim belirginleşmiştir; bu arayış ve eğilimin disiplinlerarası bir çerçevede ve çeşitli araştırma kuruluşları içerisinde gerçekleştirilen bir takım araştırmalardan elde edilen bilgi bulgu ve verilerin ve özellikle beşeriyet için ontolojik bir umut vaat edici bir kısım sonuçlar devşirdiği için İslami epistemoloji ile örtüşmesi ciddi anlamda İslami araştırmaların gerçekleştirilmesine de kapı aralamıştır.

 Alışılagelen neşriyat alışkanlıklarının dışında okurda bir beyin fırtınası oluşturmaya ve lineer (doğrusal) olmayan bir bakış açısı kazandırmaya yönelik belli bir kronolojik ya da bağlamsal (kontekstüel) çerçeve gözetmeksizin son 30 yıl içersisinde çeşitli bilimsel entellektüel platformlarda, gerek konferanslar biçiminde gerekse başka türlü etkinlikler dahilinde paylaştığım bir interdisipliner çalışmalar seçkisi kaleme almayı yeğledim.

Bu seçkinin içerisinde yer yer serpiştirdiğim bir kısım filozofik aforizmalar ve dini okumalara dair bir takım önerme ya da öncüller de yer almaktadır. Zaman zaman totolojik (tekrarcı) gibi gözüken cümleleri özellikle bu araştırmalar seçkisinin içersine serpiştirmemin sebebi konunun ehemmiyetini vurgulamak içindir.

 

21.Yüzyılın bilimsel ve entellektüel gündemine  damgasını vuran interdisipliner araştırmaların panoramik bir seçkisi:

  • HADIS-i ŞERİFTE EĞİTİM KONUSUNDA BEYANEDİLEN ÖNEMLİ TESPİT
  •  
  • " Kişiyi ancak bildiklerinden faydalanmaması öğrenmeye karşı isteksiz kılar" (HADİS)
  •  
  • İçinizden kime dua kapısı açılmışsa, ona rahmet kapıları açılmış demektir. Hadis (Tirmizî, Deavât, 10)
  •  
  • Bilgi seküler önermelerle öğretilemez, eğitim-öğretim seküler bir ortam ve platformda yürütülemez.
  •  
  • Fizikötesi, evrenötesi bir gücün-ilahi bir gücünhükümranlığının gözardı edildiği bir evrende bütün işler anlamsız, sonuçsuz ve verimsizdir.
  •  
  • Seküler yasalar ve modern devlet aklı toplumsal & siyasal alandaki tartışmaları, çatışmaları çözebilecek çözüm,çare, araç ve gereçlerden yoksundur.
  •  
  • Modernite insanların özdeğer, özgüven,özdenetim, duygusal denetim, zaman denetimi,finansal denetim, mekansal denetim becerilerini örselemiştir.
  •  
  • Bazıları Allah'ın azabını mikro ölçekte & tedrici çöküş (gradual decline) yoluyla da tadar ancak bunu anlayamayacak kadar gaflete dalmışlardır.
  •  
  • Bir taraftan sürekli yaratılırken (creatio continuuma) öbür taraftan mikro ölçekteki ölümlerle sürekli ölümleniyoruz (mortem continuuma)
  •  
  • Genellikle dar kafalı-sığ düşünceli- insanlar kendilerini çok önemli ve sıra dışı insanlar olarak vehmeder. Dostoyevski
  •  
  • Zalimler etrafa yokluk, ademiyet, kargaşa & bozunculuk pompalayarak ruhlarındaki karanlık dehlizlerin ürkütücü boşluğunu doldururlar(T.Eagleton)
  •  
  • Mutsuzluk, stres, vesvese, sıkıntı, korku, kaygı,endişe, kötümser, karamsar ruh halleri Allah ın rahmeti ve yardımından ümit kesme ile de ilişkilidir
  • Fizikötesi,evrenötesi bir gücün-ilahi bir gücün-hükümranlığının gözardı edildiği bir epistemolojiyle örgülenmiş bir evren tasavvurunda hiç bir şeyin bağlayıcılığından bahsedilemez.
  •  
  • Herşeye 'evet' demek korkaklığın en açık seçik göstergesidir.Gerektiğinde'hayır'diyebilmek kişiye itibar, yetki inisiyatif ve onur kazandırır.
  •  
  • Köhnemiş seküler ideolojiler üzerine inşa edilerek örgülenilen yaşama düşünme kodları yapısökümcü (dekonstrüksiyonist)bir tahlil gerektiriyor.
  •  
  • ARŞ: Plato'dan sonra akademik camia 'fildişinden kuleler' içinde, sahicilikten uzak, hep....mış gibi (pretentious) davrandı http://www.wisegeek.com/what-is-academia.htm
  •  
  • Akademianin büyük bir bölümü totolojik (tekrarcı), tumturaklı, uydurmaca, nicelikli ama niteliksiz makaleler yayımlıyor. http://www.gearslutz.com/board/moanzone/672625-egotistic-pretentious-academics-make-me-vomit.html
  •  
  • Akademik hiyerarşi 'bilinçaltı kölelik ya da tutsaklık sendromunu' geliştirmeye yol açıyor', kişinin kendisini gerçekleştirmesini engelliyor.
  •  
  • ARŞT :Kurumsal, toplumsal, akademik hiyerarşizm, toplumsal-sınıfsal tabakalaşma varoluşsal (egzistansiyel) bilincimizde eğretiye yol açıyor. Efendi-köle diyalektiğini teşvik ediyor
  •  
  • Hiyerarşizm zihinsel, düşünsel, davranışsal dışavurumlara, irade gücüne kota getirmek, kısıtlama getirmek, engel koymak anlamına da gelebilir.
  •  
  • Fıtrat kanunlarının öngörüsüne ve gereklerine göre yaşamamak ademiyete (zevale, yokluğa, ölüme) götürür
  •  
  • Üstbiliş (metacognitive) düzeyinde derin tefekkür düzleminde ilahi düzlemdeki fıtrat kanunlarının işleyişi, neticeleri çok daha iyi kavranabiliyor
  •  
  • Şiddetin doğasında ototelizm (herhangi bir sebep olmadan ortaya çıkma) vardır. (Terry Eagleton)
  • Akademik camianın büyük bir kısmı debdebeli, tumturaklı, şaşaalı, uydurmaca,nicelikli ama niteliksiz makaleler yayımlıyor. 
  • http://www.gearslutz.com/board/moan-zone/672625-egotistic-pretentious-academics-make-me-vomit.html
  •  
  • SADECE SÜRDÜRÜLEBİLİR MADDESELKALKINMA YETMİYOR
  •  
  • Sürdürülebilir bilinç Sürdürülebilir iman Sürdürülebilir amel Sürdürülebilir sabır .da gerek
  •  
  • ARŞT: Allah'a iman edenlerde kardio-vasküler sistemin işleyişi etmeyenlerdekinden oldukça farklı ve çok daha sağlıklı http://instruct.uwo.ca/biology/9211a/PDFs/Cardiovascular%20system.pdf
  •  
  • KURAN'da geçen birkaç kalp çeşidi vardır

1-Örtülü,ölü, daraltılmış, sıkıştırılmış ve sertleşmiş kalpler(kafirler, münafıklar)

2-Hastalıklı kalp(münafıklar)

3-Huzur bulan teskin olan kalp(müminler)

 

  • ARŞ: Allah'a iman edenlerde kardio-vasküler sistemlerin işleyişi etmeyenlerdekinden oldukça farklı ve çokdaha sağlıklı http://instruct.uwo.ca/biology/9211a/PDFs/Cardiovascular%20system.pdf
  •  
  • İnsanoğlunun amel ve eylemleri düşüncelerinin en doğru izdüşümleri ve yorumlarıdır (John Locke)
  •  
  • ÇOK ÖNEMLİ ARAŞTIRMA 
  •  
  • Maddeselcilik, dünya malını sevmek kişiyi hüzünlü, kederli, mutsuz, umutsuz, şefkatsiz ve zalim yapıyor http://www.theguardian.com/commentisfree/2014
  •  
  • Kaos ve devingenliğin tam ortasında iken iç dünyasında sükuneti muhafaza edenler en güzel hasletlere sahip olmaya namzet erdemli insanlardır.
  •  
  • Tasadan uzak gibi gözüken bir ortamda bolluk & refah içinde iken iç dünyalarında kaos & çalkantı yaşayanlar 'heva-heves' yaşamı sürüyor olabilir.
  •  
  • Kaos ve buhranın tam ortasında iken iç dünyasında sükuneti muhafaza edenler en güzel hasletlere sahip olmaya namzet, erdemli insanlardır
  •  
  • ARAŞT: Maddeselcilik, dünya malını sevmek kişiyi hüzünlü,kederli,mutsuz, umutsuz, şefkatsiz ve zalim yapıyor
  •  
  • “Neyseki bağırsakları var ve çoğuzaman bağırsaktan konuşuyor bağırsakları da olmasaydı insanoğlu kendisini tanrı olarak vehmedecekti” NIETZSCHE
  •  
  • Hiyerarşik olarak daha alt kategorideki insanları küçümseyip horgörmek altkültürün,entellektüel geriliğin, gelişmemişliğin bir yansımasıdır.
  •  
  • Yüz tane adam bir araya geldi mi herbirisi aklını bir diğerinin cebine koyuyor, her biri kendisi olmayıp başka biri oluverip çıkıyor (NIETZSCHE)
  •  
  • İnsanoğlunun doğa ile kurduğu diyalektiği, eşya ile, varlıklarla olan epistemik ilişkisi hep sıkıntılı ve problematik olmuştur.
  •  
  • Birleşik Devletler  Yeryüzü Bilimleri ve Deprem Araştırmaları Enstitüsü (USGS) den depremlerle ilgili çok önemli araştırma: Yeryüzünde meydana gelen birçok deprem Insanoğlu tarafından tetiklendi http://www.usgs.gov/blogs/features/usgs_top_story/man-made-earthquakes/
  •  
  • İNSANOĞLU YERKÜRESİ İLE MARAZİ BIR DİYALEKTİK KURDU
  •  
  • Tektonik-sismik hadiseler bizim anlayamayabileceğimiz bir bilinçle tetikleniyor olabilir.
  •  
  • Önemli filozoftan manifesto: Eşya hakları evrensel beyannamesi ivedilikle oluşturulması gerekir
  •  
  • İnsanoğlu eşya ile diyalektiğinde paradigmatik bir değişim sürecine girmek zorundadır (İnsanın emrine müsahhar kılınan yerküresi aslında büyük bir eşya

 

  • İNSANOĞLU YERKÜRESİ İLE MARAZİ BİR DİYALEKTİK KURDU
  •  
  • Tektonik-sismikhadiseler bizim anlayamayabileceğimiz bir bilinçle tetikleniyor olabilir
  •  
  • İnsanoğlu eşya ile diyalektiğinde paradigmatik bir reform gerçekleştirmek zorundadır (İnsanın emrine müsahhar kılınan yerküresi büyük bir eşyadır aslında.
  •  
  • Kurumsal-şirketsel ortamlardaki yönetici-idareci kişiler risk almayınca maslahatçı, pragmatist,korkak, kaypak tutum & davranışlar içine giriyor
  •  
  • Depremlerden sonra ders alınmayınca problematik ameller artıyor, çok daha yıkıcı felaketlere zemin hazırlayıcı bir aora doğuruyor (örnekler var)
  •  
  • Kaygı, korku ve titreme çoğu zaman hiçlik ve yokluğun nesnel karşılıği olarak belirir(Sören Kierkegaard)
  • Birçok insan hayatı boyunca bir defa olsun bile hiç düşünme eylemini gerçekleştirmeden bu dünyadan göçüp gitmiştir(Bertrand Russel)
  •  
  • Sayısal, niceliksel büyüklük, rekor kırma arayışı,aşırılık, çoklukla övünme küçüklüğün,güçsüzlüğün, zaafiyetin, azlığın ve yokluğun yansımasıdır
  •  
  • ABD deki deprem arşaştırmaları merkezi USGSden önemli açıklama: Insan aktiviteleridepremlerin insidansını (görlmsıklığını) arttırdı http://www.washingtonsblog.com/2011/08/its-official-human-activity-can-causeearthquakes.html
  • Bilimselliğin belirleyici olmadığı, keyfiliklerin & haksızlıkların kayırmacılığın rol oynadığı bir akademik ünvanlandırma sistemi tamamen çöküyor.
  •  
  • Akademik camiadaki hiyerarşik derecelendirme, sertifikasyon, diploma, icazet, değerlendirme ancak adaletin tesis edildiği bir ortamda makbuldür.
  • ARAŞTIRMA: Başarılı öğrenciler genellikle öğretmenleri tarafından sevilmeyip cezalandırılıyor. Başarılı olmak diyet ödemeyi beraberinde getiriyor.
  •  
  • Psikopatolojik, sinirli,aşırı otoriter, işgüzar öğretmen tipi öğrencilerin zihinsel gelişimini olumsuz yönde etkiliyor http://www.thefreelibrary.com/Negative+behavior+of+teachers+with+regard+to+high+school+students+in...-a0199537408
  • Bazı kişilerin beyinleri (nörobiyolojik döngüleri) sadece ve sadece pragmatik (faydacı) ve egosantrik (benmerkezci) durum ve yaklaşımlara ayarlı.
  • BENMERKEZCI KİŞİLERLE İLGİLİ ARAŞTIRMA
  •  
  • (Beyinleri arzularına ayarlı) The brains of some people areonly primed for gratification http://www.sciencedaily.com/releases/2012/12/
  • Bozgunculuk, kaos ve düzenbazlık kötünün varlık sebebidir; bir yerde düzen, huzur ve ahenk varsa bunda en çok kötüler hoşnutsuz olur (PLATO)
  •  
  • Bizi durmaksızın dürten amansız bir düşüncenin coşkun çağlayanı ile çepeçevre kuşatıldıkça ancak evren gizemlerini bize bir bir dökecektir.
  •  
  • İmanın, uhreviliğin teminat altına alınmadığı dünyasal özgürlük ile ilgili temenni & istekler yanılsama ve tutsaklık ile sonuçlanmaya mahkumdur
  •  
  • Başkasını ayıpladıkça, suçladıkça kendi kabahatini, kusurunu gizliyor, kendi ayıbını düzeltmeye karşı direnç & bağışıklık kazanıyorsun demektir
  •  
  • Biz eşyayı OLDUĞU gibi değerlendirmiyoruz OLDUĞUMUZ gibi değerlendiriyoruz
  •  
  • Bilenler ancak uygular uygulamıyorsak bilmiyoruzdur
  •  
  • Ahiret ile ilintili varoluşsal bilincini sağlam bir temele oturtamayanlar korku, vesvese ve vehimlerinin esiri ve tutsağı olmaya mahkumdur
  •  
  • Çok önemli arşt: Ahlak pratiğe uyarlanmadan teoride öğretilemez. Ahlaksal bilişim (moral cognition) dinamik bir süreçtir
  •  
  • Bir hedefe ulaşma sürecine girerken netice almasanız bile süreç içinde dönüştüğünüz şey çok daha ehemmiyet arzedebilir (Goethe)
  • Google arama sonuçları herhangi bir bilginin doğruluğuna gölge düşürüp her tür hadisenin sonucunu her an etkileyebiliyor http://bit.ly/1jdI9l4
  •  
  • Araştırma: Bizden nefret eden, bizi sevmeyen patolojik ruhlu insanlardan korunmanın yolları http://bit.ly/1gW2NQZ
  • Araştırma: Sınıf kültürü öğrencinin idealini etkiliyor.Altkültür ile karakterize olunan sınıf ortamı üstkültür öğrencilerini aptallaştırıyor
  •  
  • İnsanoğlu değişince bulunduğu mekana kendi karakterini de yansıtıyor; bir mekan değişmeden muhafaza ediliyorsa içindeki insan da değişmemiş demektir.
  •  
  • Zihinsel değişim ve dönüşüm cahil kişiler hariç herkeste tatlı bir his uyandırır (Aristotle)

 

Mehmet Şirin Demir

Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Öğretim Görevlisi, YYÜ Bilgi Transferi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü

Yorum Yazın

Yorumlar

    İlk yorumu siz yapın